ลูกสาวอายุ 10 ปี น้องเข้าสู่วัยรุ่นเร็วเกินไปไหม ประจำเดือนเริ่มมาแล้ว

คำถาม : ลูกสาวอายุ 10 ปี 3 เดือน สูง 142 ซม. น้ำหนัก 37 กิโลกรัม แม่สูง 152 ซม. พ่อสูง 174 ซม. ขอปรึกษาค่ะ น้องอยู่ชั้น ป.4 ตอนนี้น้องเพิ่งเริ่มมีประจำเดือน ได้ปรึกษาคุณหมอที่รักษาน้องเรื่องเจ็บป่วยไม่สบายทั่วไป เกี่ยวกับการที่น้องเข้าสู่วัยรุ่นเร็วเกินไปไหม ประจำเดือนเริ่มมาแล้ว น้องจะตัวเตี้ยไหม จะหยุดสูงไหม คุณหมอเลยแนะนำให้มาปรึกษาคุณหมอเฉพาะทางดีกว่า ว่ามีวิธีชี้แนะอย่างไรบ้าง หรือมีวิธีใดสามารถช่วยให้น้องไม่เกิดภาวะเสี่ยงที่จะตัวเล็ก หรือเตี้ยบ้าง

ประวัติการเจริญเติบโตของเด็ก ตามเกณฑ์ แต่ตอนนี้น้องอายุ 10 ปี เริ่มมีประจำเดือน ถือว่ามาเร็วผิดปกติไหมคะ และน้องจะหยุดสูงเร็วไหมคะ ความยาวของเด็กตอนแรกเกิด 48 ซม. น้ำหนักของเด็กตอนแรกเกิด 3,040 กรัม ตอนท้องแม่น้ำหนักตัวขี้น 18 กิโลกรัม แม่มีประจำเดือนเมื่ออายุ 15 ปี พ่อเสียงแตกหนุ่มเมื่ออายุ 17 ปี

[นฤกร, วันที่ถามคำถาม 25/1/2558]


คำตอบ : ลูกมีประจำเดือนครั้งแรกอายุ 10 ปี 3 เดือน จากงานวิจัยชิ้นหนึ่งพบว่าเด็กหญิงไทยร้อยละ 2 เริ่มมีประจำเดือนครั้งแรกตั้งแต่อายุ 8-9.5 ปี และเด็กอายุ 10 ปี มีประจำเดือนแล้วจำนวนร้อยละ 7 พออายุ 12 ปี เด็กมีประจำเดือนแล้วจำนวนร้อยละ 58 ดังนั้นน้องจึงเป็นเด็ก 7 รายแรกที่มีประจำเดือน แม้อาจไม่มีความผิดปกติ แต่ในความรู้สึกของคนทั่วไปรวมทั้งของคุณแม่ก็มักรู้สึกว่าค่อนข้างเร็ว

ความกังวลของคุณแม่คือกลัวจะตัวเล็ก และอยากหาวิธีช่วยเหลือ แต่จากข้อมูลที่ให้มา ไม่มีรายละเอียดว่ามีหน้าอกขึ้นหรือยัง และน้องสูงเร็วใน 1-2 ปีที่ผ่านมาหรือไม่ มีโรคประจำตัวหรือกินยาใดประจำหรือเปล่า ซึ่งประวัติเหล่านี้มีผลต่อการเติบโตของเด็กด้วย

สำหรับน้ำหนักและส่วนสูงของน้องขณะนี้ถือว่าปกติและสมส่วน ความสูงของพ่อแม่ช่วยให้คาดคะเนความสูงโดยประมาณเมื่อเป็นผู้ใหญ่ของน้องได้ แต่เนื่องจากการเป็นสาวเร็วหรือช้า การกินยาบางชนิดเป็นประจำ รวมทั้งความเจ็บป่วยบางอย่างอาจทำให้หยุดโตเร็วกว่าปกติ ถ้ามีปัจจัยเหล่านี้จะทำให้คาดคะเนหรือพยากรณ์ความสูงของเด็กจากความสูงของพ่อแม่ไม่แม่นยำ ควรมีการประเมินสุขภาพที่ละเอียดกว่านี้ รวมทั้งการเอ็กซเรย์อายุกระดูกของเด็กประกอบด้วย จึงจะประเมินเรื่องการเติบโตและให้การรักษาได้อย่างเหมาะสม

ดังนั้นหมอขอแนะนำให้ไปรับการตรวจจากกุมารแพทย์ผู้เชี่ยวชาญด้านโรคต่อมไร้ท่อในเด็ก ซึ่งสมัยนี้มีประจำอยู่ตามโรงพยาบาลโรงเรียนแพทย์ทุกแห่ง ในกรุงเทพ เช่น รพ.จุฬาลงกรณ์ รามาธิบดี ศิริราช พระมงกุฎ ภูมิพล รพ.เด็ก เป็นต้น และในภูมิภาค เช่นที่ รพ.สงขลานครินทร์ รพ.ศูนย์หาดใหญ่ รพ.ศรีนครินทร์ รพ.มหาราชนครเชียงใหม่  รพ.มหาราชนครราชสีมา รพ.พิษณุโลก เป็นต้น คุณแม่ไปขอปรึกษาได้เลยค่ะ ที่แผนกผู้ป่วยนอกเด็กของโรงพยาบาลที่หมอเอ่ยชื่อมาและที่คุณแม่อยู่ใกล้ แล้วหมอเด็กเขาจะตรวจและนัดพบหมอเด็กด้านต่อมไร้ท่อให้ค่ะ

[วันที่ตอบคำถาม 28/1/2558, กุมารแพทย์ผู้ตอบคำถาม รศ.พญ.นฤมล ภัทรกิจวานิช]